Tatil Kültürünün Toplum Üzerinde Oluşturduğu Zararlar

KONU : Müvekkkil Adnan Oktar’ın, günümüzde tatil anlayışının giderek bir gösteriş, prestij ve sosyal medya yarışına dönüşmesi; insanların bu uğurda maddi imkanlarını zorlamaları, çeşitli psikolojik, sosyal ve ekonomik sıkıntılar yaşamaları ve bütün bunların sonucunda TATİL KÜLTÜRÜNÜN TOPLUM ÜZERİNDE OLUŞTURDUĞU ZARARLAR hakkındaki görüş ve değerlendirmelerinin sunumudur.

AÇIKLAMALAR :

Son yıllarda kimi insanların tatil yapmaya bakış açısı, sadece bir dinlenme arayışı olmaktan uzaklaşıp giderek bir gösteriş ve övünme anlayışına dönüşmeye başlamıştır. İnsanlar artık çoğu zaman gittikleri yerleri başkalarına göstermek, sosyal medyada paylaşım yapmak, başkalarına karşı bir prestij elde etmek ve “biz de buralara gittik” diyebilmek için tatil yapmayı çok önemli bir konu olarak görmektedirler.

Özellikle sosyal medya ile birlikte bu anlayış daha da yayılmış, tatil yapmak birçok insan için neredeyse bir zorunluluk ve statü göstergesi gibi görülmeye başlanmıştır. Bu gösteriş ve sükse yapma arzusu kişilerin ne zaman, nerede ve nasıl tatil yapacakları konusunda dahi yönlendirici ana etkenlerden biri haline gelmiştir.

Böyle bir anlayışın yaygınlaşması ise insanların dünya hayatına bakışını da ciddi şekilde etkilemektedir. Çünkü insan bir şeyi ne kadar gözünde büyütür ve ne kadar önemli görürse, zamanla onu hayatının merkezine koymaya başlar. Tatil yapma konusu da günümüzde birçok insan için sadece işyerlerinde çalışmadıkları günlerde eğlenmek veya güzel vakit geçirmek için yaptıkları organizasyonlardan ibaret görülmemekte; kişinin toplum içindeki konumunu, maddi durumunu ve yaşam tarzını gösterdiği çok önemli bir ölçü gibi değerlendirilmektedir. Bu nedenle insanlar çoğu zaman yalnızca çevrelerinden geri kalmamak, toplumda bir prestijli bir yer elde edebilmek için tatil yapmaya yönelmektedir.

Özellikle sosyal medya ile birlikte insanların gittikleri yerleri sürekli paylaşmaları, tatili adeta bir “imaj gösterisine” dönüştürmüştür. İnsanlar artık çoğu zaman gerçekten dinlenmekten çok, gittikleri yerlerin insanlar üzerindeki etkisini önemsemeye başlamıştır. Birçok kişi için önemli olan şey; huzur bulmak veya faydalı bir zaman geçirmek değil, insanların gözünde “iyi bir hayat yaşayan kişi” görüntüsü oluşturabilmektir.

Bu nedenle insanlar çoğu zaman gittikleri yerin ne kadar dikkat çekici olduğuna, sosyal medyada ne kadar ilgi göreceğine ve insanlar üzerinde nasıl bir etki bırakacağına önem vermektedir. Böylece tatil yapmak; dinlenmekten çok, insanların birbirine üstün görünmeye çalıştığı psikolojik ve sosyal bir yarış alanına dönüşmektedir.

İnsan hayatında dinlenmenin, güzel yerleri görmenin ve Allah’ın yarattığı nimetlerden faydalanmanın elbette bir yeri vardır. Allah dünyayı insanlar için güzel yaratmıştır. Denizler, göller, ağaçlar, çiçekler, bahçeler, dağlar ve güzel manzaralar insanın hoşuna gidecek şekilde yaratılmıştır. İnsan bunlara baktığında Allah’ın sanatını, kudretini, aklını ve yaratma güzelliğini görmeli; Allah’a hayranlık duymalı, O’nu çok sevmeli ve şükretmelidir. Çünkü bütün nimetler Allah’tandır. Ama insan güzel bir manzara gördüğünde, sadece güzel vakit geçirip eğlenmeyi hedeflememeli, asıl olarak onu yaratan Allah’ın büyüklüğünü düşünmelidir. Çünkü dünyadaki bu güzelliklerin hiçbiri asla hayatın ana amacı değildir. İnsanın asıl yaşama gayesi, Allah’ı bilmek, O’nu çok sevmek ve O’na kulluk etmektir.

Ancak günümüzde insanların bir kısmı Allah’ın Kuran’da bildirdiği bu bakış açısından uzak bir yaşam sürmektedir. Tatil yapmak, gezmek veya güzel yerleri görmek başlı başına yanlış değildir. Yanlış olan; insanın hayatında öncelikli ve aciliyetli pek çok konu varken, tatil yapmayı hayatın en ön sıralarına koyması ve bunu mutlaka gerçekleştirilmesi gereken bir zorunluluk gibi görmeye başlamasıdır.

İnsan bazen yerine getirmesi gereken sorumlulukları, çevresindeki ihtiyaçları, maddi durumunu veya daha hayırlı ve faydalı işleri geri plana atabilmekte; buna rağmen tatil yapmayı vazgeçilmez bir ihtiyaç gibi değerlendirebilmektedir.

Dahası Allah’ın Kuran’da bildirdiği gerçeklerden uzak yaşayan bu insanlar dünyayı hayatın asıl hedefi haline getirebilmekte; dünyanın güzelliklerinden mümkün olduğunca fazla faydalanabilmeyi, olabildiğince dünyanın farklı yerlerini gezip görmeyi ve bununla insanlara gösteriş yapmayı hayatın en önemli başarıları gibi değerlendirebilmektedirler. Zamanla, bu yanlış bakış açısına sahip kişiler arasında bu durum tutkulu bir hırs, rekabet, gösteriş ve üstünlük konusu haline gelebilmektedir. Bunun sonucunda da dünya insanı sürekli daha fazla içine çekmekte; insanlar da birbirlerini dünya uğruna boş bir yarışa ve rekabete sürüklemektedir.

Oysa Allah Kuran’dan uzak bir hayat süren bu insanların dünyaya ait gösterişli hayatlarına aldanılmaması gerektiğini şöyle bildirmektedir:

—Kovulmuş Şeytandan Rahman ve Rahim Olan Allah’a Sığınırız—

💠 “İnkar edenlerin şehir şehir dönüp dolaşmaları seni aldatmasın.”
(Âl-i İmran Suresi, 196)

Elbette dinlenmek, gezmek, güzel yerler görmek ve Allah’ın yarattığı nimetlerden istifade etmek insanın hoşuna giden, makul ve meşru nimetlerdir. Ancak insan hayatı boyunca her konuda vicdanını kullanmalı ve neyin veya hangi konunun daha önemli, daha öncelikli ve daha acil olduğunu doğru değerlendirmelidir.

Eğer insanın önünde çözülmesi gereken daha önemli meseleler, yerine getirmesi gereken sorumluluklar veya etrafında ilgilenmesi gereken daha hayati durumlar varsa, ÖNCELİĞİNİ BUNLARA VERMESİ gerekir.

Tatil konusunda da aynı ölçü geçerlidir. İnsanların gezmek istemesi, güzel yerleri görmekten hoşlanması son derece makuldür.

Ancak yanlış olan; insanların bunu hayatın merkezine koymaları ve diğer önemli meseleleri ikinci plana atmaya başlamalarıdır. Zira insan bazen bilerek, bazen de farkında olmadan, kendi hayatındaki gerçek ihtiyaçları, ailesinin durumunu, maddi şartlarını, çevresindeki insanların ihtiyaçlarını veya yerine getirmesi gereken sorumlulukları geri plana itebilmekte; sırf gezmek, paylaşım yapmak ve insanlar arasında geri kalmamak için hareket edebilmektedir.

İnsan örneğin yolda hasta veya yaralı birini gördüğünde, onu orada bırakıp kendi hoşuna giden ama acil olmayan bir işiyle ilgilenmeye devam etmez. Öncelikle o insanın kurtulması, tedavi edilmesi ve yardım alması için elinden geleni yapmaya çalışır. Ya da bir evde yangın çıktığında, önce oradaki insanların ve canlıların güvenli şekilde kurtarılmasıyla ilgilenir. Yangın devam ederken sofraya oturup yemek hazırlamaya devam edemez veya “benim alışverişim daha önemli” diyerek çıkıp gidemez.

Tatil konusunda da aynı durum geçerlidir. İnsanın, hayatındaki daha önemli sorumlulukları, ihtiyaçları, hayati meseleleri ve faydalı işleri ikinci plana atıp; bunlara karşı umursuz bir tavır geliştirerek tatili hayatın merkezine koyması vicdana uygun değildir.

Nitekim günümüzde dünyanın birçok bölgesinde savaşlar, açlık, yoksulluk, doğal afetler ve uygulanan çeşitli zulümler nedeniyle çok zor şartlar altında yaşam mücadelesi veren milyonlarca insan bulunmaktadır. Müslümanlar ise dünyanın dört bir yanındaki çeşitli ülkelerde haksız yere saldırılara uğramakta, evlerinden çıkarılmakta, yaşadıkları yerlerden sürülmekte, temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamayacak kadar büyük acı ve sıkıntılar içerisinde yaşamaktadır. Yapılan zulümler nedeniyle binlercesi yaralanmakta, binlercesi de hayatını kaybetmektedir.

Allah’a iman eden bir insanın böyle bir ortamda BÜTÜN DİKKATİNİ YALNIZCA KENDİ HAYATINA, KENDİ EĞLENCESİNE, GEZMESİNE VE TATİLİNE YÖNELTMESİ; vicdanen kabul edilebilir bir durum değildir.

Mümin için asıl olan, ALLAH’IN RIZASINI GÖZETEREK HAREKET ETMEK ve İMKANLARINI HAYIRLI İŞLERDE KULLANMAYA GAYRET ETMEKTİR. Tatil ve dinlenme de Allah’ın insanlara verdiği meşru nimetlerden biridir. Ancak mümin, tatili hayatının merkezine koymaz; TATİLİ ancak ALLAH’IN RIZASINA UYGUN BİR İMKAN VE ORTAM OLDUĞU TAKDİRDE ve ALLAH’IN RIZASI İÇİN DEĞERLENDİRMEYE ÇALIŞIR ve sonrasında da yine daha faydalı işlere yönelir.

İnsanlar arasındaki tatil yapmayı, hayattaki her türlü konudan öncelikli gören bu yanlış anlayış zamanla toplum içerisinde bir moda ve yarış haline de dönüşmüştür. Yaz mevsimi geldiğinde insanların zihninde hemen belli yerler canlanmakta; Bodrum, Marmaris, Çeşme, yat gezileri, havuzlar ve sahiller bir prestij göstergesi gibi sunulmaktadır. Kış geldiğinde ise Uludağ, Kartalkaya gibi kayak merkezleri aynı şekilde öne çıkarılmaktadır. İnsanlara sürekli olarak “gezmelisin, tatil yapmalısın, her yaz, her vakit bulduğunda bir yere gitmelisin” düşüncesi verilmektedir. Özellikle sosyal medya ile birlikte bu durum daha da yayılmıştır. İnsanlar çoğu zaman sırf herkes oraya gidiyor diye, o sezon oralarda bulunmuş görünmek için veya sosyal medyada o mekanlardan bir fotoğraf paylaşabilmek amacıyla popüler hale getirilen bu yerlere gitmek istemektedir. Böylece tatil yapmak, insanların birbirine karşı üstünlük kurmaya çalıştığı bir gösteriş alanına dönüşmektedir.

Daha da yanlış olan ise insanların bazen bunu maddi imkanları olmadığı halde yapmaya çalışmalarıdır. Geçim sıkıntısı yaşayan, borç içinde bulunan, hatta temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan; evinin kirasını, çocuklarının okul masraflarını, elektrik su faturalarını dahi ödemeyi başaramayan birçok insan, sırf çevresinden geri kalmamak için tatile gitmeye çalışmaktadır. Bu insanlar arasında ailesine, çocuklarına sağlıklı beslenme imkanı dahi sunamayan, et almaya dahi zor imkan bulduğu halde, borç harç içinde tatile gitmeye çalışan kimseler vardır. Oysa bu çok yanlış bir düşünce şeklidir. Çünkü buradaki amaçları, gerçek bir ihtiyacı karşılamak değil; yalnızca insanlara karşı “tatil yaptık” diyebilmek, sükseli bir görüntü verebilmek ve “biz de oraya gittik” diyebilmektir.

Bazen insanların bu tatil yarışına girebilmek adına ne kadar büyük zahmetlere katlandıkları da açıkça görülmektedir. Örneğin bir kişinin eski ve küçük bir arabası olduğunda, aile fertleri ve yakınları o araca adeta doluşup uzun yollara çıkabilmektedir. Arabanın içi tıklım tıklım dolmakta, çocuklar sıkışık şekilde saatlerce yolculuk yapmakta, aracın üstü valizler, yataklar, çeşitli eşyalarla tamamen yüklenmektedir.

Yaz sıcağında kilometrelerce uzayan trafik kuyruklarında büyük bir çile yaşanmasına rağmen insanlar yine de sırf “biz de Bodrum’a gittik”, “Marmaris’teydik”, “Çeşme’ye indik” diyebilmek için bütün bu zorluklara katlanabilmektedir. Çünkü mesele gerçek bir ihtiyaç değil; toplumdaki yarışın gerisinde kalmamaya çalışmak, sosyal medyada paylaşım yapabilmek ve insanlar arasında prestij kazanabilecekleri bir imaj oluşturabilmektir.

Hatta bazı insanlar, bu hedefler için çok daha ileri dahi gidebilmekte; kimi zaman ne kadar zor şartlarda yaşadıklarını bilseler dahi, haberleri olmaksızın ailelerinden gizlice paralarını alabilmekte veya çocuklarına ayıracakları bir parayı hiçe sayıp kendi keyifleri için kullanabilmekte; onları ne kadar zor durumda bıraktıklarını hiç düşünmeksizin şartlarını zorlamaktadırlar. İnsanların bir kısmı da borca girerek, krediler alarak, büyük sıkıntılara katlanma pahasına da olsa, bu yarışın içinde kalmaya çalışmakta ama tatile gitme planlarından hiçbir şekilde taviz vermemektedirler.

Bu gösteriş ve insanlara karşı bir imaj oluşturma isteği çoğunlukla çok yapay ve samimiyetsiz davranışlara da sebep olabilmektedir. Örneğin bazı insanlar, tatile gittikleri bir yerde, çok kötü veya ucuz bir yerde konaklıyor oldukları halde; sırf sosyal medyada sükseli bir paylaşım yapabilmek için, o bölgenin en lüks otellerine, en pahalı kafelerine, havuzlarına veya sahillerine gidip oralarda birkaç kare fotoğraf çektirmektedirler. Daha sonra da bu fotoğrafları, sanki kendileri de o otelde kalmış, o imkanların içinde yaşıyormuş gibi paylaşabilmektedirler.

Benzer şekilde bazı insanlar da başkasının arabasının önünde, lüks bir yatın yanında sanki kendisininmiş gibi veya ünlü mekanların, pahalı mağazaların önünde sanki orada yemek yemiş veya alışveriş yapmış gibi fotoğraf çektirip yine sosyal medyada bunları paylaşabilmektedir.

Hatta bazı durumlarda bu mekanların sahipleri veya güvenlik görevlileri tarafından uyarılmakta, bölgeden uzaklaştırılmakta, kovulmakta ve çeşitli şekillerde mahcup duruma düşebilmektedirler.

Ama tüm bu yaşadıklarına rağmen o tek bir küçük fotoğraf karesi, insanlar üzerinde bir imaj oluşturabilmek adına yine de bu kimseler için son derece önemli hale gelmektedir. İnsanlar bazen sırf o kareyi elde edebilmek için saatlerce uğraşmakta, büyük emekler vermekte ve çeşitli zorluklara katlanmaktadır.

Aslında burada amaç her zaman yalnızca bir fotoğraf paylaşmak değildir. Bazı insanlar kendi hayatlarında SAHİP OLMADIKLARI İMKANLARI KISA SÜRELİĞİNE DE OLSA YAŞIYORMUŞ GİBİ HİSSEDEBİLMEK İÇİN bu davranışlara yönelmektedir.

Güzel bir evleri, özel havuzları, lüks araçları, yatları veya yüksek yaşam standartları olmadığı halde; birkaç dakikalığına ya da birkaç günlüğüne bu imkanların içinde bulunmak, onlara psikolojik olarak GEÇİCİ BİR RAHATLAMA HİSSİ verebilmektedir. Kişi bazen “Hayatım boyunca bunlara sahip olamayabilirim”, “ama en azından bir süreliğine de olsa, bu imkanlara sahipmişim gibi hissedebilirim” şeklinde düşünebilmek; bu sahte duyguyu yaşayabilmek için, böyle bir eğilim içerisine girebilmektedir.

Bu nedenle de bu kimseler kaldıkları otellerden, gittikleri mekanlardan veya önünde fotoğraf çektirdikleri yerlerden bahsederken bu imkanları sahiplenir şekilde konuşabilmektedir. Örneğin belki sadece yarım saat bir çay içmek için oturduğu bir otel için; “Bizim otel de şöyleydi”, “Bizim otelin manzarası harikaydı” veya hayatında sadece bir kez gittiği bir havuz ya da deniz için; “Bizim havuz çok güzeldi”, “Bizim plaj harikaydı” gibi ifadeler kullanabilmekte; hatta bazen kendilerine ait olmayan araçları, yatları veya mekanları da kendi hayatlarının bir parçasıymış gibi anlatarak kendilerine sahte bir dünya oluşturmakta ve bunun içinde değer bulup mutlu olmaya çalışmaktadırlar.

Halbuki bir insanın başkalarına ait lüks otellerin, havuzların veya yatların önünde fotoğraf çektirmesi ya da bunlardan sanki kendisine aitmiş gibi bahsetmesi; ona gerçek bir değer kazandırmaz. Zira insanın değeri sahip olduğu imkanlarla değil; imanı, güzel ahlakı, karakteri, samimiyeti ve Allah Katındaki durumu ile ölçülür. Ayrıca Allah Kuran’da dünya hayatının metaına sahip olmakla övünmenin yanlışlığını insanlara bildirmiştir. Dolayısıyla bu bakış açısı hem yalnış hem de aldatıcıdır.

Allah Kuran’da şöyle buyurmaktadır:

💠 “Biliniz ki dünya hayatı ancak bir oyun, eğlence, süs, kendi aranızda övünme ve mal ile evlat çoğaltma yarışından ibarettir…” (Hadid Suresi, 20)

💠 “(Mal, mülk ve servette) Çoklukla övünmek, sizi ‘tutkuyla oyalayıp, kendinizden geçirdi. Öyle ki (bu,) mezarı ziyaretinize (kabre gidişinize, ölümünüze) kadar sürdü.” (Tekâsür Suresi, 1-2)

Diğer yandan da insanların bazen başkasının arabasının, teknesinin, mağazasının veya lüks mekanlarının önünde, sanki kendisininmiş gibi fotoğraf çektirip paylaşması; ya da kendisine ait olmayan otelleri, havuzları, araçları ve çeşitli imkanları sahiplenir şekilde anlatması; aslında gösteriş kültürünün insanları ne kadar samimiyetsiz, yapay ve gerçeklikten uzak bir hayat anlayışına sürüklediğini de göstermektedir.

İnsanlar böylece sahip olduklarıyla değil, sahip olmadıkları şeyler üzerinden değer kazanmaya çalışmakta ve çoğu zaman kendilerini, sahte, yapay ve geçici bir mutluluk arayışının içine sürüklemekte; ama aradıkları gerçek huzuru ve tatmini de bulamamaktadırlar.

Birçok insan yaşadıkları tüm zorluklara ve kısıtlı imkanlarına rağmen, sırf adı olduğu için, belli yerlere gitmeye çalışmaktadırlar. Oysa benzer şartlar ve güzellikler birçok farklı yerlerde de bulunmaktadır. Örneğin insanlar hep birlikte İstanbul’a akın etmekte, büyük bir trafik ve kalabalık içinde perişan olmaktadır. Ya da ülkenin dört bir yanından aynı anda Bodrum, Çeşme, Alaçatı, Marmaris, Kemer, Kaş gibi belli merkezlere gidilmektedir. Halbuki o yerlerin kapasitesi bellidir.

Bu yoğunluk yalnızca trafik ve konaklama sorunları oluşturmamakta; aynı zamanda birçok tatil bölgesinde ciddi bir kalabalık ve düzensizlik meydana getirmektedir. Plajlar, sahiller, restoranlar, kafeler ve eğlence mekanları kapasitesinin çok üzerinde insanla dolmakta; insanlar saatlerce sıra beklemekte, rahat hareket edememekte ve çoğu zaman bekledikleri ortamı bulamamaktadır. Bazı sahillerde insanlar havlularını birbirine değecek kadar yakın sermekte, oturacak veya gölgede kalacak bir yer bulmakta dahi zorlanmaktadır.

Elbette ki bu tercihlerini çok daha farklı yerlere yönlendirmeleri de rahatlıkla mümkündür. Ama bu insanlar kötü şartlarda konaklamak zorunda kalsa, rahat hareket edemese veya maddi olarak zor durumda kalsa bile yine de “orada bulunmuş olmak” istemekte, insanların çok değer vereceğini düşündükleri bu bölgelere ve oradaki mekanlara gidebilmeyi çok önemli bir ölçü olarak görmektedirler.

Sonuç olarak insanların aynı bölgelere yoğun şekilde yönelmesi; yalnızca kalabalık ve karmaşa oluşturmamakta, aynı zamanda çeşitli sosyal, ekonomik ve psikolojik problemlere de zemin hazırlamaktadır. İnsanların huzur bulmak amacıyla çıktıkları bu yolculuklar, çoğu zaman beklenmedik zorluklar, zararlar ve çeşitli mağduriyetlerle sonuçlanabilmektedir.

İnsanlar çoğu zaman tatil yapmanın kendilerine huzur, mutluluk ve rahatlama getireceğini düşünmektedir. Bu nedenle birçok insan bütün yıl boyunca tatil planları yapmakta, maddi imkanlarını zorlamakta ve büyük bir beklenti içine girmektedir.

Ancak birçok durumda ortaya çıkan sonuç bunun tam tersi olmaktadır. İnsanlar birkaç günlük bir tatil uğruna bazen aylarca maddi sıkıntı çekmekte, fiziksel olarak yorulmakta, psikolojik baskı altına girmekte ve aile düzenlerini çok zor duruma sokmaktadırlar.

Bütün bu çabanın sonunda ise, insanların elinde çoğu zaman yalnızca yorgunluk, maddi kayıplar, stres, sağlık problemleri, borçlar ve manevi sıkıntılar kalmaktadır. Çok kısa bir tatil için aylarca ekonomik ve psikolojik yük taşımakta; buna rağmen bekledikleri huzur ve rahatlamayı yine de bulamamaktadır.

Bu durumun insanlara verdiği zararlara dair birkaç örnek vermek gerekirse aşağıdaki hususlar dikkat çekmektedir:

Birçok insan sırf çevresinden geri kalmamak için kendi ekonomik gücünün çok üstünde harcamalar yapmaktadır. Çoğu zaman bütün yıl boyunca çalışıp biriktirdikleri paraları, birkaç günlük gösterişli bir tatil için harcamaktadır. Aylarca emek vererek, uykusuz kalarak, yorgun düşerek, fazla mesailer yaparak, hatta çift işte çalışarak kazandıkları maddi imkanları; çok kısa süreli ve geçici bir gösteriş ve sükse uğruna harcayabilmektedir.

Üstelik insanlar çoğu zaman gittikleri tatilde de gerçekten rahat edememekte; maddi imkanları yetersiz olduğu için en temel ihtiyaçlarını bile büyük bir hesap yaparak karşılamaya çalışmaktadır. Bazı aileler tatil boyunca masrafları azaltabilmek için günlerce makarna, domates-ekmek, zeytin-ekmek gibi en ucuz yiyeceklerle idare etmeye çalışmakta; restoranların önünde fiyat pazarlıkları yapmakta, “Şu kadar kişiyiz, bize uygun bir fiyat olur mu?” diyerek yemek yiyebilecek yer aramaktadır.

Büyük fedakarlıklarla biriktirdikleri paralarla gittikleri bu tatil bölgelerinde, restoranlarda veya çeşitli eğlence mekanlarında kendilerini istenmeyen kişiler gibi hissedebilmektedirler. Kimi zaman dış görünüşleri, kıyafetleri, saç ve makyaj tarzları veya ekonomik durumları nedeniyle diğer müşterilerden farklı muamele görebilmekte ve hatta bazen de sırf bu sebeple bu ortamlardan kovulmakta; ayrıca bazı hizmetlerin yalnızca belirli kişilere sunulduğunu fark ederek mahcup olmaktadırlar. Büyük beklentilerle gittikleri bu mekanlarda kendilerini ikinci sınıf müşteri gibi hissettiklerini ifade etmekte; bunun sonucunda tatil boyunca aşağılanmışlık, dışlanmışlık ve değersizlik duyguları yaşamaktadırlar.

Hatta bazı kişiler, tatil sonrası yaptıkları sosyal medya paylaşımlarında bu şikayetlerini gündeme getirmektedir. Gittikleri mekanlarda belirli müşterilere özel ilgi gösterildiğini, bazı ürün ve hizmetlerin yalnızca seçkin görülen misafirlere sunulduğunu; örneğin daha zengin ve seçkin görülen müşterilere suşi ikram edilirken, diğer müşterilerin ise farklı muamelelere maruz bırakıldığını yalnızca hamburger patates gibi seçeneklerle sınırlandırıldıklarını anlatmaktadır.

Dolayısıyla insanlar çoğu zaman büyük maddi fedakarlıklarla ulaştıkları bu ortamlarda bekledikleri değeri görememekte; yedikleri yemekten, bulundukları ortamdan veya yaptıkları tatilden de umdukları karşılığı; gerçek anlamda huzur ve mutluluğu bulamamaktadırlar.

Bunun psikolojik yönü de oldukça yıpratıcıdır. Özellikle maddi imkanı sınırlı olan babalar, çocuklarına istediklerini alamadıkları için kendilerini mahcup ve yetersiz hissedebilmekte; insanlar büyük bir baskı altında hareket etmektedir. Çocuklar da ailelerinin yaşadığı bu maddi sıkıntıları, gergin ortamı ve tatil boyunca yaşadıkları mahrumiyetleri ve birçok şeyi isteyip de alamamanın oluşturduğu burukluğu çoğu zaman unutamamaktadır.

Tatil sonrasında ise birçok insan kredi kartı borçları, maddi sıkıntılar ve ekonomik baskılarla karşı karşıya kalmaktadır. Sırf bu borçları kapatabilmek için tatil sonrasında aylarca temel ihtiyaçlarından kısmak zorunda kalmakta; mutfak masraflarını azaltmaya çalışmakta, daha ucuz ve kalitesiz ürünlere yönelmekte, çocuklarının bazı ihtiyaçlarını ertelemekte ve aile bütçesinde ciddi fedakarlıklar yapmak durumunda kalmaktadır.

Tatil dönemlerinde MİLYONLARCA İNSANIN AYNI ANDA ÇALIŞMAYI BIRAKMASI; üretim, verimlilik ve iş gücü açısından ciddi kayıplar oluşturmaktadır. İnsanlar günlerce yollarda vakit kaybetmekte, yoğun trafik nedeniyle saatlerce hareketsiz kalmakta ve ciddi yakıt tüketimi oluşmaktadır.

Üstelik yapılan harcamaların büyük bölümü üretime yönelik kalıcı bir fayda da oluşturmamaktadır. İnsanların otellere, yollara ve kısa süreli tüketime ayırdığı büyük bütçeler; çoğu zaman uzun vadeli üretken bir katkı sağlamamaktadır.

Nitekim uzun tatil dönemlerinin üretim ve verimlilik üzerindeki etkileri zaman zaman kamuoyunda da eleştirilmektedir. Yapılan bazı değerlendirmelerde; “Üretimin durması demek, rekabette geri kalmak demektir.” denilerek, sürekli tatil ve tüketim odaklı bir yaşam anlayışının ülkelerin kalkınması açısından da ciddi risk oluşturduğu ifade edilmektedir. Çünkü güçlü ekonomiler; sürekli tüketimle değil, üretim, çalışma, verimlilik ve disiplin ile gelişmektedir.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de uzun tatil dönemlerinin ekonomi üzerindeki etkilerine dikkat çekmiş; bayram tatillerinde üretimin yavaşlaması nedeniyle mal ve hizmet ihracatında aksama yaşandığını, bunun da cari dengede geçici bozulmalara sebep olduğunu ifade etmiştir. Bakan Şimşek, “Mayıs ayında ise uzun bayram tatilinin etkisiyle cari dengede geçici bozulma bekliyoruz.” sözleriyle uzun tatillerin ekonomik etkilerine işaret etmiştir.¹

Benzer değerlendirmeler geçmişte ekonomi ve iş dünyası temsilcileri tarafından da dile getirilmiştir. Örneğin Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran, uzun bayram tatillerinde sanayi ve ticaretin kesintiye uğradığını, üretim ve ihracatın aksamaması için tatil sürelerinin dengeli tutulması gerektiğini ifade etmiştir.²

İş dünyası temsilcileri de fabrikalardaki üretim kayıplarının ve tedarik zincirindeki aksamaların ciddi ekonomik maliyetler oluşturduğunu sık sık vurgulamaktadır.

İnsanların günlerce yollarda vakit kaybettiği, milyonlarca insanın aynı anda üretimden uzaklaştığı ve büyük ekonomik kaynakların kısa süreli tüketime harcandığı bir sistem; uzun vadede toplumlara ciddi ekonomik yükler de getirebilmektedir.

Birçok insan tatilde gerçekten dinlenmek yerine daha fazla yorulmaktadır. Uzun trafik kuyrukları, aşırı sıcak hava, kalabalık ortamlar, düzensiz uyku, saatler süren yolculuklar ve sürekli maddi hesap yapma zorunluluğu insanları fiziksel ve psikolojik olarak çok yıpratmaktadır. Tatil dönemlerinde insanlar sabahın erken saatlerinden itibaren yollara çıkmak zorunda kalmakta; günlerdir iş yoğunluğu nedeniyle zaten yeterince dinlenememişken, uykusuz ve yorgun halde saatler sürecek yolculuklara başlamaktadır.

Yol boyunca klima soğuğu, camlardan gelen cereyan, aşırı sıcak ve hava değişimleri ve uzun süre hareketsiz kalmak; insanların baş ağrısı, halsizlik, mide bulantısı, migren, kas ağrıları ve çeşitli başka sağlık problemleri de yaşamasına sebep olabilmektedir. Bazı insanlar yolculuk nedeniyle, istifra etmekte, tansiyon problemi yaşamakta ve hatta yol üzerindeki hastanelere uğrayarak serum taktırmak zorunda kalabilmektedir.

Uzun yolculuklar sırasında insanlar çoğu zaman sağlıklı beslenememekte, düzensiz saatlerde yemek yemek zorunda kalmakta ve hijyenik olmayan ortamlarda vakit geçirmektedir. Yanlarına aldıkları yiyecekler sıcakta bozulabilmekte, insanlar bu yüzden de yine çeşitli mide ve sağlık problemleri yaşayabilmektedir. Yol boyunca yeterli dinlenme alanı bulamamak, temiz lavabo ve banyo imkanlarına ulaşamamak da insanları ayrıca yıpratmaktadır.

Özellikle çocuklu aileler açısından tatil süreçleri çoğu zaman gerçek bir dinlenmeden çok daha yorucu ve yıpratıcı hale gelebilmekte; eşya taşıma, çocuklarla ilgilenme, sürekli bir plan yetiştirme telaşıyla geçmektedir.

İnsanlar saatler süren yolculuklarda çocuklarını sakinleştirmeye çalışmakta, trafikte çocukların bunalmalarıyla uğraşmakta, sürekli ihtiyaç molaları vermekte ve büyük bir fiziksel yorgunluk yaşamaktadır. Küçük çocukların sıcaktan bunalmaları, ağlamaları, huysuzlaşmaları, uykusuz kalmaları veya hastalanmaları da ailelerin üzerindeki stresi daha da artırmaktadır.

Birçok anne ve baba tatil boyunca çocuklarının peşinden koşturmaktan, onları kaybetmemeye çalışmaktan, denizde-havuzda sürekli kontrol etmek zorunda kalmaktan ve sürekli bir sorumluluk baskısı altında hareket etmekten dolayı zihinsel olarak da ciddi şekilde yorulmaktadır. Özellikle kalabalık plajlarda, otellerde veya tatil bölgelerinde çocukların güvenliği konusunda yaşanan endişeler ailelerin rahatlamasını çoğu zaman engellemektedir.

Tatil bölgelerinde yaşanan aşırı sıcak hava da insanları ayrı şekilde yıpratmaktadır. İnsanlar günler boyunca güneş altında kalmakta, saatlerce sıcakta yürümekte ve çoğu zaman ciddi şekilde bitkin düşmektedir. Özellikle ucuz veya ücretsiz sahil bulabilmek için uzun mesafeler yürüyen insanlar; ağır çantalar taşımakta, sıcak kumların üzerinde saatlerce dolaşmakta ve büyük fiziksel yorgunluk yaşamaktadır. Günler boyunca yoğun güneş altında kalmak ise güneş yanıkları, cilt lekeleri, çiller, cilt tahrişleri ve çeşitli sağlık problemlerine yol açabilmektedir.

Üstelik sivrisinekler, böcekler, hijyen problemleri, kalabalık ortamlar ve gürültü de insanların rahatlamasını çoğu zaman engellemektedir. İnsanlar geceleri doğru düzgün uyuyamamakta, sürekli sıcak ve rahatsızlık nedeniyle bölünen uykular yaşamaktadır.

Bunun yanında çocukların sürekli bir şey istemesi, pahalı yiyecekler, oyuncaklar, aktiviteler veya çeşitli harcamalar konusunda ısrarcı olmaları da aileler üzerinde ayrı bir baskı oluşturmaktadır. Maddi imkanı sınırlı olan anne ve babalar ise çocuklarına istediklerini alamadıkları zaman kendilerini kötü hissetmekte; bu durum aile içinde gerginlik ve huzursuzluk oluşturabilmektedir.

Sonuç olarak insanların gittikleri yerlerde de çoğu zaman gerçek bir huzur ve rahatlık yaşayabildiklerinden bahsedebilmek mümkün değildir. Kalabalık plajlar, gürültülü oteller, yoğun insan toplulukları, sıra bekleme stresleri ve sürekli fotoğraf çekme-paylaşma telaşı da insanların zihinsel olarak yorulmasına sebep olmaktadır. Tatilden dönen birçok insanın kendisini dinlenmiş değil; daha yorgun, daha stresli, daha bunalmış ve fiziksel olarak tükenmiş hissetmesi de bunun önemli göstergelerinden biridir.

Özellikle maddi imkanları sınırlı olan aileler gittikleri yerlerde sürekli hesap yapmakta, en ucuz yeri bulmaya çalışmakta ve büyük bir ekonomik baskı altında hareket etmektedir. İnsanlar bazen birkaç gün “tatil yaptım” diyebilmek uğruna aylarca maddi sıkıntı yaşamayı göze alabilmektedir.

Özellikle bayramlarda, yılbaşlarında ve özel tatil dönemlerinde bu anlayışın ne kadar aşırı boyutlara ulaştığı daha açık şekilde görülmektedir. İnsanlar günlerce yoğun trafikte beklemekte, sıcakta saatlerce araç içinde kalmakta, çok zor şartlarda yolculuk yapmakta ve büyük eziyetler çekmektedir.

Tatil dönemlerinde kara yollarında trafik yoğunluğu ciddi şekilde artmakta, bunun sonucunda çok sayıda trafik kazası meydana gelmektedir. Son 20 yıl içerisinde tatil dönemlerinde yaşanan ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarına ilişkin istatistikler incelendiğinde, binlerce vatandaşın hayatını kaybettiği ve çok sayıda kişinin kalıcı sakatlıklar ve sağlık sorunları yaşadığı görülmektedir. Bu kazalar, tatil hareketliliğinin toplum sağlığı ve güvenliği açısından da ciddi sonuçlar doğurabildiğini göstermektedir.

Tatil hareketliliğinin kontrolsüz bir hale dönüşmesi ve insanların bir rekabet kültürü içerisinde sürekli olarak birbirlerini bu kalabalık ortamlarda seyahatlere teşvik etmesi toplum sağlığı ve güvenliği açısından da risk oluşturmaktadır.

İnsanlar çoğu zaman dinlenmek ve eğlenmek amacıyla çıktıkları yolculuklarda; hem kendi hayatlarını hem de ailelerinin hayatlarını ciddi risk altına sokabilmektedir. Birkaç gün sürecek bir tatil uğruna insanların hayatını kaybetmesi veya ağır yaralanarak ömür boyu sürecek sakatlıklarla karşı karşıya kalması, bu konuda üzerinde dikkatle düşünülmesi gereken önemli bir durumdur.

Tatil dönemlerinde insanların yoğun şekilde kullandığı havuzlar ve denizler çeşitli sağlık risklerini de beraberinde getirebilmektedir. Özellikle kalabalık havuzlarda mantar, kulak iltihabı, cilt enfeksiyonları ve çeşitli mikrobik rahatsızlıklar yaygın şekilde görülebilmektedir.

Birçok insan havuzların filtreleme sistemleri ve klorlama işlemleri nedeniyle tamamen temiz ve güvenli olduğunu düşünmektedir. Ancak gerçekte HAVUZLAR, çok sayıda insanın aynı suyu kullandığı ortak alanlardır ve çeşitli sağlık riskleri barındırabilmektedir.

İnsanların önemli bir kısmı havuza girmeden önce yeterli şekilde duş almamakta; gün boyunca biriken ter, kir, kozmetik ürünleri, güneş kremi kalıntıları ve çeşitli vücut kalıntıları doğrudan havuz suyuna karışabilmektedir. Birçok kişi HAVUZU TEMİZLENME YERİ GİBİ KULLANMAKTA; bu durum havuz hijyenini ciddi şekilde olumsuz etkileyebilmektedir.

Ortak kullanım alanları olan havuzlarda ve çevresindeki ıslak zeminlerde mantar enfeksiyonları, siğiller, kulak enfeksiyonları, göz enfeksiyonları ve çeşitli cilt rahatsızlıklarının bulaşma riski artabilmektedir. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler bu tür rahatsızlıklardan daha fazla etkilenebilmektedir.

Tatil bölgelerindeki havuzlarda çok sayıda küçük çocuk da bulunmaktadır. Hijyen kurallarına her zaman tam olarak uyulamaması ve havuzların yoğun şekilde kullanılması çeşitli mikrobiyolojik risklerin ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir. Bu nedenle uzmanlar çocukların bulunduğu havuzlarda hijyen tedbirlerine daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Havuzlarda edinilen bazı mantar, siğil ve enfeksiyon türleri daha sonra aile bireylerine veya yakın temas halindeki diğer kişilere de bulaşabilmektedir. Böylece başlangıçta tek bir kişide görülen bir sağlık problemi zamanla başka kişilere de yayılabilmektedir.

Havuzların filtrelenmesi ve klorlanması önemli bir tedbir olmakla birlikte, bu durum bütün sağlık risklerinin tamamen ortadan kalktığı anlamına GELMEMEKTEDİR. Bu nedenle özellikle de yoğun kullanılan havuzlarda çeşitli enfeksiyon ve hijyen problemleri ortaya çıkabilmektedir.

Birçok insan deniz suyunun doğal olması nedeniyle tamamen temiz ve güvenli olduğunu düşünmektedir. Ancak özellikle yoğun kullanılan tatil bölgelerinde denizler çeşitli kirlilik kaynaklarına maruz kalabilmektedir.

Yetkili kurumlar tarafından hazırlanan YÜZME SUYU KALİTE RAPORLARINDA; denizleri etkileyen başlıca risk faktörleri arasında kanalizasyon kaynaklı kirlilikler, dere ve yağmur sularıyla taşınan kirleticiler, yetersiz çalışan arıtma sistemleri, teknelerden kaynaklanan atıklar ve yoğun plaj kullanımı sayılmaktadır. Özellikle yaz aylarında aynı sahilleri binlerce insanın kullanması; deniz çevresinde oluşan kirliliği artırabilmekte ve çeşitli sağlık risklerine zemin hazırlayabilmektedir.

Bazı bölgelerde arıtma sistemlerinin yetersizliği, teknelerden kaynaklanan atıklar, sahil yerleşimlerinin oluşturduğu kirlilik ve yoğun insan hareketliliği deniz suyunun kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu durum çeşitli enfeksiyonlar ve sağlık problemleri açısından risk oluşturabilmektedir.

Özellikle yaz aylarında aynı sahilleri ve koyları binlerce insanın kullanması; çevre kirliliğini artırabilmekte, denizlerde çeşitli atıkların birikmesine yol açabilmektedir. İnsanların bıraktığı çöpler, plastik atıklar ve çeşitli kirleticiler hem çevreye hem de insan sağlığına zarar verebilmektedir.

Dolayısıyla insanlar çoğu zaman temiz ve sağlıklı olduğunu düşündükleri sularda yüzerken; farkında olmadan çeşitli çevresel ve mikrobiyolojik risklerle de karşı karşıya kalabilmektedir.

Birçok insan tatil sonrasında kulak ağrıları, boğaz enfeksiyonları, cilt problemleri, mantar rahatsızlıkları ve çeşitli mikrobik hastalıklarla karşı karşıya kalabilmektedir.

Ayrıca günler boyunca yoğun güneş altında kalmak da insan sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir. İnsanlar çoğu zaman saatlerce güneş altında kalmakta, güneş yanıkları yaşamakta, ciltlerinde lekeler oluşmakta ve ciddi sıvı kaybına uğrayabilmektedir. Özellikle sıcak çarpması, tansiyon problemleri ve güneş kaynaklı sağlık sorunları yaz aylarında sık görülen problemler arasındadır.

Denizlerde yaşanan boğulma vakaları ise çok daha ağır sonuçlara yol açabilmektedir. Akıntılar, ani sağlık problemleri, kramp girmesi, panik yaşanması veya kişinin bir anda güçsüz düşmesi gibi durumlar; çok iyi yüzme bilen insanların bile hayatını kaybetmesine sebep olabilmektedir.

Özellikle çeken akıntılar (rip akıntıları), yüzme bilen kişiler açısından dahi son derece tehlikeli kabul edilmektedir. Nitekim çeşitli araştırmalarda boğulma vakalarının büyük bölümünün ‘çeken akıntılar’ nedeniyle meydana geldiği belirtilmektedir.⁴

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre yalnızca 2023 yılında 572 kişi suda boğularak hayatını kaybetmiştir. Son beş yılda ise bu sayı 3.154 kişiye ulaşmıştır.⁵ AFAD da yaz aylarında artan boğulma vakalarına dikkat çekerek her yıl çok sayıda vatandaşın suda boğularak hayatını kaybettiğini belirtmekte ve vatandaşları tedbirli olmaları konusunda uyarmaktadır.⁶

Dolayısıyla insanlar çoğu zaman dinlenmek, eğlenmek ve rahatlamak amacıyla gittikleri denizlerde ve havuzlarda; sağlık problemleri, enfeksiyonlar, yaralanmalar ve hatta ölüm riskiyle dahi karşı karşıya kalabilmektedir.

Bazı insanlar ise farklı olarak çok zengin olabilir, istedikleri yere rahatlıkla gidebilir ve dünyanın birçok yerini gezebilecek imkanlara sahip olabilir. Ancak İNSANIN İÇİNDEKİ SIKINTI VE HUZURSUZLUK YER DEĞİŞTİREREK ORTADAN KALKMAZ. İnsan nereye giderse gitsin, içindeki sıkıntıyı da yanında götürür. Çünkü mesele aslında gezmek değildir.

Bazı insanlar da “hava değişikliğine ihtiyacım var” diyerek bunu açıklamaya çalışmaktadır. Halbuki mesele hava da değildir. Hava her yerde Allah’ın yarattığı havadır. İNSAN, RUHUNDAKİ SIKINTIYI ŞEHİR DEĞİŞTİREREK ÇÖZEMEZ.

İnsan çok zengin de olsa, dünyanın her yerini de dolaşsa, EĞER KALBİNDE MANEVİ HUZUR YOKSA İÇİNDEKİ BOŞLUK YİNE DEVAM EDER.

Çünkü insanın ruhundaki boşluk; gezmekle, sürekli yeni yerler görmekle, tüketmekle veya insanlardan takdir görmekle doldurulamaz.

Allah Kuran’da GERÇEK HUZURUN YALNIZCA KENDİSİ’Nİ ANMAKLA OLACAĞINI şöyle bildirmektedir:

💠 “Bunlar, iman edenler ve kalpleri Allah’ın zikriyle mutmain olanlardır. Haberiniz olsun; KALPLER YALNIZCA ALLAH’IN ZİKRİYLE MUTMAİN OLUR.” (Ra’d Suresi, 28)

İnsan SAHİP OLDUĞU MADDİ İMKANLARI SADECE KENDİ NEFSİ VE KEYFİ İÇİN KULLANMAK YERİNE, hayırlı işlerde değerlendirdiğinde çok daha büyük bir huzur ve sevinç hisseder. Bir ihtiyaç sahibine yardım etmek, sevdikleriyle sade ve samimi bir sofrada oturmak, dostlarıyla güzel vakit geçirmek; insana bazen en lüks tatillerden daha fazla huzur, neşe ve mutluluk verebilir.

 

Maddi imkanları kısıtlı olsun veya çok zengin olsun, burada anlatılan bütün bu insanların ortak noktası ise; mutluluğu, huzuru ve değeri çoğu zaman dünyanın sunduğu görüntülerde, insanların takdirinde ve gösterişte aramalarıdır. Kimi insanlar büyük maddi zorluklara rağmen bu yarışın içinde kalmaya çalışmakta, kimi insanlar ise sahip olduğu geniş imkanlarla dünyanın farklı yerlerini dolaşarak huzur bulacağını düşünmektedir. Ancak her iki durumda da insanın yöneldiği şey gerçek mutluluk değil; içindeki sıkıntıyı gidermeye yetmeyen, dünyaya ait geçici ve yüzeysel bir tatmin duygusu olmaktadır.

Sonunda ise bütün bu çaba, çoğu zaman yalnızca sosyal medyada paylaşılan birkaç fotoğraf karesinden ibaret bir gösteriye dönüşmektedir. Bu insanlar bazen gittikleri bu yerlerdeki popüler veya pahalı lüks mekanlarda bir kare olsun fotoğraf paylaşabildiğinde büyük bir başarı elde etmiş gibi buna ciddi şekilde sevinmektedir.

İnsanın ruhu dünyanın dört bir yanını dolaşmış olmakla, gösterişle veya insanların takdiriyle ASLA MUTLU OLAMAZ.

Tam tersine insan mutluluğu dünyanın süsünde aradıkça, içindeki manevi huzuru fark etmeden KAYBETMEYE başlar. Gün geçtikçe neşe, huzur ve sevinç insanın içinden çekilip gider; fakat insan çoğu zaman bunu anlayamaz.

Allah Kuran’da güzel bir hayatın ve gerçek huzurun İMAN VE SALİH AMELLE mümkün olduğunu şöyle bildirmektedir:

💠 “Erkek olsun kadın olsun, BİR MÜMİN OLARAK KİM SALİH AMELDE BULUNURSA, HİÇ ŞÜPHESİZ BİZ ONU GÜZEL BİR HAYAT İLE YAŞATIRIZ…” (Nahl Suresi, 97)

SONUÇ :

Yukarıda anlatılan müvekkilin görüşlerinin temel nedeni; müvekkilin hiçbir surette TCK kapsamında suç teşkil etmeyen düşünceleri ve yaşam biçimi olduğunu bir kez daha vurgulamaktır.

Müvekkil Adnan Oktar’ın konuya ilişkin görüş ve değerlendirmelerini Mahkemenizin bilgilerine vekaleten sunarız. 10.06.2026

---

¹ https://www.yeniasya.com.tr/ekonomi/bayram-tatili-cari-dengeyi-bozacak_622382 ↩

² https://www.atonet.org.tr/IcerikDetay/11713_ato-baskani-baran–uzun-tatil-uretim-ve-ticareti-kesintiye-ugratiyor- ↩

³ https://www.icisleri.gov.tr/arefe-gununde-meydana-gelen-trafik-kazalarina-iliskin-basin-aciklamasi ↩

⁴ https://www.aa.com.tr/tr/gundem/karadenizde-bogulma-tehlikesi-geciren-5-kisiden-4u-erkek/3370051 ↩

⁵ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5079485 ↩

⁶ https://afad.gov.tr/suda-bogulmalari-birlikte-onleyelim ↩